Hiểu 4C của kim cương trước khi bước vào tiệm

Lần đầu bước vào tiệm kim hoàn để mua kim cương, nhiều người chỉ hỏi được một câu: viên này bao nhiêu tiền. Nhân viên đáp lại bằng một tràng chữ cái F, VS2, Excellent, và cuộc nói chuyện dừng ở đó. Bài này giải thích bốn chữ C mà giấy kiểm định nào cũng ghi, để lần tới bạn hỏi được câu thứ hai: vì sao viên này đắt hơn viên kia.

Giác cắt: thứ làm kim cương lấp lánh

Giác cắt (Cut) không nói về hình dáng tròn hay vuông, mà nói về độ chính xác của các mặt cắt. Một viên kim cương tròn có năm mươi bảy mặt. Nếu góc và tỉ lệ đúng, ánh sáng đi vào sẽ dội qua lại bên trong rồi bật ngược lên mắt người nhìn. Nếu cắt quá sâu hay quá nông, ánh sáng lọt ra ở đáy và viên đá trông tối, dù nước màu và độ tinh khiết rất cao.

Trên giấy GIA, giác cắt có năm bậc từ Excellent xuống Poor. Lời khuyên của tụi mình rất đơn giản: với kim cương tròn, đừng chọn dưới Excellent. Đây là chữ C duy nhất bạn nhìn thấy bằng mắt thường ngay lập tức, và cũng là thứ khó bù nhất.

Nước màu: trắng tới đâu là đủ

Nước màu (Color) đi từ D, hoàn toàn không màu, xuống tới Z, có ánh vàng rõ. Từ D tới F gọi là nhóm không màu, G tới J là gần không màu. Điều nhiều người không biết là khi viên đá đã gắn lên nhẫn, mắt thường rất khó phân biệt D với G, nhất là trên ổ vàng trắng. Khác biệt về giá giữa hai bậc này lại có thể lên tới ba bốn chục phần trăm.

Nếu bạn gắn đá trên vàng vàng hay vàng hồng, nước H hoặc I vẫn trông trắng vì màu vàng xung quanh làm ánh vàng nhẹ của đá khó nhận ra. Nếu gắn trên vàng trắng và thích cảm giác trắng tinh, chọn từ G trở lên.

Độ tinh khiết: sạch với mắt là được

Độ tinh khiết (Clarity) cho biết viên đá có bao nhiêu tạp chất bên trong và vết trên bề mặt, khi soi dưới kính lúp phóng lớn mười lần. Các bậc từ cao xuống thấp là FL, IF, VVS1, VVS2, VS1, VS2, SI1, SI2 rồi tới I. Từ VS2 trở lên, gần như chắc chắn bạn không thấy được tạp chất bằng mắt thường. Với viên dưới 5 ly, SI1 sạch cũng thường đủ đẹp.

Chỗ cần để ý là vị trí tạp chất. Một chấm đen nhỏ nằm ngay giữa mặt bàn dễ thấy hơn nhiều so với một vết mờ nằm sát mép, nơi chấu nhẫn sẽ che. Vì vậy hãy yêu cầu xem viên đá dưới kính lúp chứ đừng chỉ nhìn chữ trên giấy.

Trọng lượng: carat và ly

Trọng lượng (Carat) tính bằng carat, một carat bằng 0,2 gram. Ở Việt Nam, người ta quen gọi kim cương theo đường kính ly, tức milimet: viên 4,5 ly nặng khoảng 0,34 carat, viên 5,4 ly khoảng 0,6 carat, viên 6,3 ly gần 0,9 carat. Giá không tăng đều theo trọng lượng mà nhảy bậc ở các mốc tròn như nửa carat và một carat. Một viên 0,9 carat có thể rẻ hơn đáng kể so với viên tròn một carat mà nhìn gần như không khác.

Nên ưu tiên chữ C nào

Với ngân sách cố định, thứ tự ưu tiên tụi mình hay gợi ý là: giác cắt trước tiên, rồi kích thước bạn muốn thấy trên tay, sau đó mới hạ nước màu và độ tinh khiết tới mức vẫn trông trắng và sạch với mắt. Một viên 4,5 ly nước G, VS2, giác cắt Excellent thường đẹp hơn trên tay so với một viên D, VVS1 nhưng giác cắt chỉ đạt Good.

Ở Kim Nguyệt, mỗi viên đá đều được đặt dưới kính lúp và đèn soi trước mặt khách. Bạn cứ hỏi thẳng: tạp chất nằm ở đâu, nước màu này gắn lên vàng gì thì đẹp. Một tiệm tử tế sẽ chỉ cho bạn thấy, chứ không chỉ đọc chữ trên giấy.